BMGK 1325

Birleşmiş Milletler 1325 sayılı Güvenlik Konseyi Kararı, silahlı çatışmaların kadınlar ve kız çocukları üzerindeki etkileri, kadınların barışın sağlanmasındaki rolü, barış ve çatışma çözme süreçlerinin toplumsal cinsiyet boyutlarına dikkat çekerek, kadınların çatışmaların önlenmesi, yönetilmesi ve çözülmesiyle ilgili ulusal, bölgesel ve uluslararası kurum ve mekanizmalarda, tüm karar alma düzeylerinde daha fazla temsil edilmelerini sağlamayı amaçlar.

Bu kararı destekleyen ve 1325’ten sonra çıkmış tamamlayıcı kararlarla beraber, 1325 kararının  en önemli özelliklerinden biri, kadın sivil toplumunun, Birleşmiş Milletleri barış ve güvenlik alanındaki rollerinin tanınması için zorlamış olmasıdır. Karar, “önleme”, “katılım”, “koruma” ve “rahatlama ve iyileşme” olmak üzere dört ana ayaktan oluşur.

Dört ana ayaktan biri olan “önleme”nin (prevention) anlamı, kadınlara yönelik cinsel ve cinsiyet temelli şiddetin önlenmesidir. Çatışan iki taraf arasında ilişki kurma ve arabuluculuk rollerinde kadınların rolünü artırarak kadınların çatışmayı önlemeye katkısı da vurgulanmaktadır. Kararın ikinci ayağı “koruma” dır (protection). Kadınların ve çocukların insan haklarını korumak ve desteklemek ve fiziksel emniyetlerini, sağlık ve ekonomik güvenliklerini sağlamayı kapsamaktadır. Çatışma sırasında devlet ya da devlet dışı aktörlerin kadınlara yönelik cinsel/cinsiyet temelli şiddet ve özellikle tecavüzlerinden kadınları korumak özel bir önem taşımaktadır. Kararın üçüncü ayağı ise “katılım”dır (participation). Kadınların karar alma süreçlerinin her aşamasında; ulusal, bölgesel ve uluslararası kurumları; çatışmayı önleme, yönetme ve çözümleme gibi mekanizmaları; barış görüşmelerini; barış operasyonlarında asker, polis ve sivil olarak ve aynı zamanda BM özel temsilcileri olarak katılımını içerir. Kararın son ayağını ise “barış inşası ve iyileşme” (peace building, relief and recovery) oluşturur.  Burada önemli olan, çatışma sonrası dönemin bir fırsat olarak kullanılarak, kadınların ve kız çocuklarının özel ihtiyaçları ve önceliklerini dikkate alarak, kadınların katılımını ve cinsiyet eşitliğini artırmaktır.

Güvenlik Konseyi’nin 1325 sayılı Kararı: Kadınlar, Barış ve Güvenlik

BMGK 1325 ve Ulusal Eylem Planları

Proje Koordinatörleri

              

     Doç.Dr.Zeynep Alemdar                             Prof.Dr.Ayşe Betül Çelik

Destekçilerimiz

sweden embassy istanbul ile ilgili g̦rsel sonucuUN Women РUnited Nations Entity for Gender Equality and the Empowerment of WomenWomen in Foreign Policy